Vodič kroz Beograd

Nova istorija Beograda

Istorijska nauka ne trpi vrednosne sudove, već zahteva naučnu objektivnost, koja se, prema opštem stavu, može postići samo sa vremenske distance hroničara događaja. Budući da mi taj vremenski razmak još uvek nismo ispunili, nego smo živi svedoci dešavanja od devedesetih na ovamo, jedini zadovoljavajući način biće da ih samo pobrojimo.

1991. godine dolazi do raspada SFRJ i početka građanskog rata. 1992. godine Beograd postaje glavni grad Savezne Republike Jugoslavije. 30. maja iste godine Savet bezbednosti Ujedinjenih nacija uvodi ekonomske sankcije prema SR Jugoslaviji, koje su u narednim godinama dovele do najveće hiperinflacije u istoriji čovečanstva, a mnoge Beograđane do ivice opstanka. Nebrojene nule su vam bile potrebne da kupite mleko ili ulje, i to, naravno, pod uslovom da ga tog dana bude u prodavnici, ispred koje ste mogli čekati i satima. 1994. godine uveden je novi konvertibilni dinar, poznat kao "deda Avramov dinar".

Od novembra 1996. do februara 1997. godine u Beogradu se održavaju veliki studentski i građanski protesti izazvani nepriznavanjem rezultata lokalnih izbora. 1997. godine, posle više od pedeset godina, prva nekomunistička građanska vlast u Beogradu. 

24. marta 1999. godine počinje sedamdesetosmodnevno bombardovanje Beograda i Srbije. Po ko zna koji put Beograd je ponovo napadnut, no ovog puta najsavremenijom tehnologijom, takozvanim "pametnim" (navođenim) bombama, ali i bombama sa osiromašenim uranijumom. Pored vojnih, gađani su i civilni ciljevi, i ciljevi u samom centru Beograda - KBC "Dragiša Mišović" na Dedinju, Zgrada RTS-a u Abardarevoj ulici, P.C. Ušće, zgrada kineske ambasade na Novom Beogradu, zgrada Republičkog Ministarstva pravde u Nemanjinoj ulici, zgrade republičkog i saveznog MUP-a u ulici Kneza Miloša, zgrada Generalštaba Vojske Jugoslavije, itd. 5. oktobra 2000. godine se održavaju velike demonstracije u centru Beograda, izazvane neslaganjem oko izbornih rezultata, u kojima se pali i zauzima zgrada Savezne skupštine i zgrada RTS-a, i koje su dovele do novog državnog vrha. 2001. godine su ukinute sankcije prema Jugoslaviji. 2002. godine usvojena je ustavna povelja Državne Zajednice Srbije i Crne Gore, a od 2006. godine Beograd ponovo postaje glavni grad samostalne države Srbije.

Uz podršku Sjedinjenih Američkih država i nekih zemalja članica Evropske Unije, Albanci sa Kosova i Metohije su 2008. godine proglasili nezavisnost ove južne srpske pokrajine. U Mežunarodnoj zajednici i dalje vladaju podele povodom ovog pitanja - neke zemlje su priznale nezavisnost Kosova, a neke ne. Zvaničan stav Republike Srbije je da se mirnim demokratskim i političkim putem, a ne oružanim sukobima, treba sprečiti secesija Kosova. Marta 2008. godine su širom Srbije održani masovni protesti, a u Begradu jse na mirnim demonstracijama okupilo preko 500.000 ljudi.

Star je i prastar naš Beograd, ali istovremeno "Beograde, Beograde, za tebe k'o da stoji vreme, ti živiš srcem uvek mlad". Za svoje duge istorije doživeo je on slavne i neslavne, ali, svakako, velike događaje, video značajne i surove, ali i mudre i humane vojskovođe i državnike, imao različita imena, nadživeo mnoge sile i bio prestonica mnogim državama, ali je uvek bio kao Feniks, iz ruševina i pepela mlad rođen. I kao da su i poslednji događaji toliko daleko iza nas, jasno ocrtani samo u pamćenju, knjigama, istorijskim dokumentima i vestima, jer na ulicama Beograda od njih gotovo ni traga. Beograd je danas prava evropska metropola prepuna hotela, restorana, beogradskih kafana, značajnih institucija, kulturnih i sportskih dešavanja, i naravno, čuvenih beogradskih lepotica.